DEJA VU Η ΑΛΛΙΩΣ ΠΡΟΜΝΗΣΙΑ!

dejavu03  Όχι, δεν πρόκειται ούτε για την ομώνυμη ταινία του Denzel Washington, ούτε και για το τραγούδι της Beyonce. Αντιθέτως, πρόκειται για την προμνησία (έτσι όπως καθιερώθηκε στα ελληνικά) που δηλώνει την αίσθηση ότι κάποιος έχει δει ή βιώσει ξανά στο παρελθόν μία κατάσταση. Συχνότερα χρησιμοποιείται ο γαλλικός όρος déjà vu που σημαίνει “ήδη ιδωμένο” και πρωτοχρησιμοποιήθηκε από τον Γάλλο ερευνητή Émile Boirac(1851-1917), ο οποίος εκδήλωσε έντονο ενδιαφέρον για τις ψυχικές έρευνες, κάτι που αποτύπωσε και στο βιβλίο του “L’avenir des sciences physiques”( “Το μέλλον των ψυχικών ερευνών”).

Η προμνησία, λοιπόν, ενέχει το στοιχείο του απρόσμενου και παράξενου και μοιάζει με μια προηγούμενη ζωντανή εμπειρία που έχει δει ή βιώσει το άτομο. Συνοδεύεται από ένα αίσθημα οικειότητας και συνάμα από ένα αίσθημα παραδοξότητας. Η ιδιαιτερότητα αυτού του φαινομένου έγκειται στο συναίσθημα που το συνοδεύει που δεν είναι άλλο από την πεποίθηση ότι αυτό που αισθανόμαστε είναι αδύνατο να συμβαίνει. Βιώνοντας ένα déjà vu, αισθανόμαστε ότι δεν είναι δυνατόν να έχουμε ξαναδεί ή ξαναζήσει αυτή τη στιγμή, όσο έντονα και να νιώθουμε οικειότητα προς αυτό που συμβαίνει. Πιο επιρρεπή σε καταστάσεις déjà vu, είναι άτομα σε συνθήκες κούρασης και στρες, ανώτερου κοινωνικού και μορφωτικού επιπέδου και όσοι ταξιδεύουν συχνά, ενώ οι ηλικίες στις οποίες εντοπίζεται συχνότερα είναι μεταξύ 15-25. Επομένως, αν κάποια στιγμή νιώσατε ότι αυτό που βλέπετε ή ζείτε, το έχετε ξαναδεί ή ξαναζήσει, δεν είστε ούτε οι πρώτοι, ούτε και οι τελευταίοι.

 

Σύμφωνα με μια επιστημονική θεωρία, το φαινόμενο εξηγείται ως μια διαταραχή μνήμης στην οποία συμμετέχουν ο ιππόκαμπος deja-vu-5και ο αμυγδαλοειδής πυρήνας του εγκεφάλου, ενώ σύμφωνα με τη θεωρία της καθυστερημένης όρασης, η εμφάνισή του αποδίδεται στην καθυστερημένη προσέλευση του ερεθίσματος στον εγκέφαλο από το ένα μάτι στο άλλο, με αποτέλεσμα το δεύτερο ερέθισμα να θεωρείται ανάμνηση του πρώτου. Αξίζει να σημειωθεί, η ιδιαίτερη αναφορά που γίνεται στη χρόνια μορφή του φαινομένου. Τα άτομα που το βιώνουν έχουν υπερδραστήριο ή συνεχώς διεγερμένο το κύκλωμα του μετωπιαίου λοβού, το οποίο είναι υπεύθυνο για τη λειτουργία των αναμνήσεων, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται αναμνήσεις εκεί που δεν υπάρχουν.

 

Υπάρχουν 3 είδη προμνησίας(déjà vu):Η déjà vécu, που σημαίνει “αυτό το έχω ξαναδεί” και είναι η πιο συνηθισμένη, η déjà senti που σημαίνει “αυτό το έχω ξανανιώσει” και τέλος, η déjà visité που σημαίνει “αυτό το έχω ξαναεπισκεφθεί” και συνοδεύεται από το παράδοξο συναίσθημα ότι γνωρίζουμε ένα μέρος που δεν έχουμε ξαναεπισκεφθεί ποτέ. Η déjà senti δεν ενέχει το στοιχείο της πρόγνωσης, είναι, δηλαδή, κάτι απόλυτα φυσιολογικό. Επιληπτικοί ασθενείς, μάλιστα,  βιώνουν συχνά déjà senti καταστάσεις. Η déjà visité αποτελεί τη μόνη αίσθηση που έχει συγκεκριμένες χωρικές και γεωγραφικές διαστάσεις, σε αντίθεση με τις άλλες δυο που έχουν αποκλειστικά συναισθηματικές διαστάσεις.

 

Πολλοί ταυτίζουν την προμνησία, με μη επιστημονικά αποδεδειγμένα φαινόμενα, όπως η μετενσάρκωση και η προφητεία(εξωαισθητηριακή αντίληψη). Όσον αφορά τη μετενσάρκωση, η αίσθηση της ανάμνησης που έχει το άτομο αποδίδεται στο ότι είχε μια ανάλογη εμπειρία σε προηγούμενη ζωή του, ενώ όσον αφορά την εξωαισθητηριακή αντίληψη, η εξήγηση που δίνεται είναι ότι το άτομο έχει “προφητέψει” το συμβάν μέσω π.χ. ενός ονείρου!

 

Με λίγα λόγια, φανταστείτε τον εγκέφαλό σας, σαν έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή που κάθε μέρα και κάθε στιγμή αποθηκεύει όσα συμβαίνουν, σαν “αρχεία” με ημερομηνία και ώρα. Στη μνήμη του βρίσκονται απεριόριστα αρχεία που τα λαμβάνει ως παλιά και καταχωρεί συνεχώς τα καινούρια. Οπότε, την επόμενη φορά που θα κάθεστε αμέριμνοι/ες, μόνοι/ες, ή με παρέα και νιώσετε ότι κάτι δεν πάει καλά, μην απορήσετε!Ο εγκέφαλός σας “μπλοκάρει” και αντί να αποθηκεύσει το καινούριο “αρχείο” ως καινούριο, το αναγνωρίζει ως παλιό.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s