ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΕΛΙΚΑ ΤΑ ΕΞΑΡΧΕΙΑ;

Εκείνο το απόγευμα είχαμε δώσει ραντεβού στα Εξάρχεια. Δεν ήταν η πρώτη φόρα που πήγαινα στην άλλη πλευρά. Χωρίς να το καταλάβω βρέθηκα μόνη σε ένα στενό δρομάκι κοντά στη Θεμιστοκλέους. Ερημιά, σιωπή. Γύρω μου ερειπωμένα νεοκλασικά ζωγραφισμένα με πολύχρωμα γκράφιτι, συνθήματα και στίχους. Ο καιρός ήταν μουντός, κενός απο συναισθήματα.

Μερικά περιστέρια ξεπρόβαλλαν απο τα κλαδιά και στράφηκαν προς καινούρια κατεύθυνση. Ένα αεράκι τα έδιωξε μακριά. Μαζί με τον αέρα ήρθε και  ένα ανεξήγητο κύμα μελαγχολίας. Όταν έφτασα στην πλατεία Εξαρχείων όλα φαίνονταν αλλιώτικα στα μάτια μου. Σαν  κάποιος να με είχε χρίσει παρατηρητή, μιας άλλης πραγματικότητας, καθόλου λαμπερής αλλά τόσο αυθεντικής.

 

Η πλατεία πολύβουη, περιτριγυρισμένη απο νέους, φοιτητές, μετανάστες που έπιαναν τη θέση τους σε κάποιο παγκάκι.Τσιγάρα κάπνιζαν ασταμάτητα, κουτιά μπίρας πεταμένα δεξιά και αριστερά, εκκεντρικοί τύποι με κιθάρες να παίζουν παθιασμένα σε κάποιο πεζοδρόμιο. Τατουάζ, καπνός, αχανές βλέμμα. Άστεγοι ζητούν βοήθεια, φοιτητές απλώνουν την μπογιά σε πανό, άγνωστοι κολλούν αφίσες κάποιου ροκ συγκροτήματος στους τοίχους. Ένα σκηνικό με πολλές εικόνες, πολλά πρόσωπα, πολλές ιστορίες. Κοινός παρανομαστής ή διαφορετικότητα; Ή μήπως όχι;

Άραγε τι είναι τελικά τα Εξάρχεια; Η μποέμ συνοικία της Αθήνας, στέκι αναρχικών, η γειτονιά του Άσιμου και της Γώγου, γκέτο των κατατρεγμένων ή μήπως μια απαγορευμένη ζώνη?

 

Ο Έξαρχος, ο ηπειρώτης έμπορος απο τον οποίο πήρε το όνομα της η περιοχή δεν θα μπορούσε να φανταστεί τις ιστορίες που θα γράφονταν στα δρομάκια των Εξαρχείων πολλά χρόνια αργότερα. Πάντα αποτελούσε πεδίο μάχης των επαναστάσεων ήδη απο τις πρώτες φοιτητικές εξεγέρσεις, οι οποίες άφησαν το στίγμα τους και στις επόμενες γενιές. Το Δεκέμβρη του 2008 γράφτηκε ίσως η πιο μαύρη σελίδα στην ιστορία των Εξαρχείων. Ο ήχος μιας σφαίρας, αίμα στο πεζοδρόμιο, κεριά να σιγοκαίνε, λίγα λουλούδια, άνθρωποι στους δρόμους, φωτιά, καταστροφή, θρύψαλλα, στάχτες και ύστερα σιωπή. Μέσα σε λίγα χρόνια τα Εξάρχεια έγιναν απαγορευτική ζώνη για κάποιους, μια περιοχή επικίνδυνη, απρόσιτη, δύσβατη για συγκεκριμένους επισκέπτες. Δεν ήταν πλέον μια απλή συνοικία. Εκπροσωπούσαν μια πολιτική ταυτότητα, μια ιδεολογία, έναν τρόπο ζωής.

Έδειχαν ένα άλλο πρόσωπο της πόλης αντισυμβατικό και άρα εχθρικό. Ένα πρόσωπο πολυπολιτισμικό, ανοιχτόμυαλο, ελεύθερο. Μπορεί ακραίο, επικίδυνο -παράνομο πολλές φορές- αλλά τουλάχιστον αυθεντικό. Μετανάστες, ομοφυλόφυλοι, ναρκομανείς, εναλλακτικοί μουσικοί του δρόμου, νέοι που πολεμούν το σύστημα και τους κανόνες. Όλοι απόκληροι βρίσκουν καταφύγιο σε εκείνη την πλατεία και γίνονται ένα σώμα. Βρίσκουν τη γειτονιά που έψαχναν, το χώρο για να εκφραστούν, το μέσο για να πούν την αλήθεια τους. Εκεί μακριά απο τα πρέπει διωγμένοι απο στερεότυπα και ρατσιστικά σχόλια βρίσκουν την ελευθερία τους και νιώθουν ευτυχισμένοι. Τα Εξάρχεια γίνονται ένα πολύτιμο  καταφύγιο που δεν τους ζητά ανταλλάγματα παρά μόνο την υπόσχεση για την πολυπόθητη “απόδραση. Ίσως το διαφορετικό να πάψει κάποτε να είναι κατακριτέο, ίσως η κοινωνία τους αποδεχτεί ή πάλι να αποδεχτούν εκείνοι την κοινωνία που τους εξόρισε.

 

Εξάρχεια. Μια μποέμ συνοικία. Μποέμ? Γαλλία του 19ου αιώνα. Συγγραφείς, μουσικοί, ηθοποιοί που αγαπούσαν την ελευθερία, την ανεμελιά και προτιμούσαν μια ακομπλεξάριστη ζωή χωρίς φραγμούς. Σίγουρα ανάμεσα στο πλήθος θα υπάρχουν και εκείνοι οι μποέμ τύποι που θα έυχονταν να ζουν στο Παρίσι, και να γράφουν στίχους με θέα τον  Σηκουάνα, αδιαφορώντας για το μέλλον τους.

Τα Εξάρχεια δεν είναι μια συνοικία στο κέντρο της Αθήνας, ένα απλό στέκι, μια κακόφημη περιοχή. Είναι ένας πίνακας με πολλές φιγούρες και χρώματα. Από σένα εξαρτάται πως θα τον ερμηνεύσεις. Κάποιοι βλέπουν μόνο σκιές, θολά πρόσωπα μουτζούρες, φόβο. Υπάρχουν όμως και κάποιοι που βλέπουν φως  μέσα στο σκοτεινό κάδρο, σβήνοντας με τα μάτια τους κάθετι αρνητικό, σεβόμενοι το διαφορετικό.

 

“Κάτω ο φασισμός”, ”λευτεριά στους τηλεθεατές”, “Μαρία σ’ αγαπώ”. Δεκάδες σύνθήματα γραμμένα με κόκκινο σπρέι  σε τοίχους και πεζοδρόμια. Αν μπορούσα να ζωγραφίσω και εγώ ένα στίχο σε ένα ξεχασμένο κτίριο στην γειτονιά των Εξαρχείων θα διάλεγα αυτόν: ”Όλοι ζούμε κάτω απο τον ίδιο ουρανό, ο καθένας όμως έχει διαφορετικό ορίζοντα”.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s